آگاه كردن خانواده ها از خطرات و مصرف مواد مخدر

مصرف مواد مخدر بويژه در جوانان يكي از نگراني هاي جدي والدين محسوب مي شود.

بررسي ها نشان مي دهد كه درصد بالايي از مردم اعتياد و گرايش به مواد مخدر را مهمترين عامل تهديد كننده رفاه ، امنيت اجتماعي و سلامت فرد مي دانند.

كشور ما به دليل شرايط خاص اجتماعي مانند جوان بودن جمعيت و بالا بودن آمار بيكاري و همچنين موقعيت جغرافيايي كه در كنار دو كشور اصلي تامين كننده مواد مخدر دنيا يعني  پاكستان و افغانستان قرار دارد با مصرف مواد مخدر دست به گريبان است.

جوانان به دليل داشتن ويژگي هايي همچون استقلال طلبي، كنجكاوي، هيجان خواهي، پيروي از همسالان، بيشتر در معرض خطر مصرف مواد هستند و هدف اصلي توزيع كنندگان مواد قرار مي گيرند.

براين اساس مي توان گفت جوانان جزء آسيب پذيرترين گروه هاي سني به حساب مي آيند، لذا بهترين راه حل مبارزه با مصرف مواد مخدر، پيشگري از اعتياد است.

ضرورت آگاهي از خطرات و مضرات مواد مخدر

يكي از روش هاي مهم پيشگيري از اعتياد، آگاه بودن مردم از خطرات و مضرات مصرف مواد است اگر هر فرد از تاثير مواد مخدر بر سلامت جسمي و رواني و كاركرد شغلي و اجتماعي خود و خانواده اش مطلع بوده و آن را باور داشته باشد كمتر ممكن است به اين كار دست بزند. اما متاسفانه مشاهده مي شود كه بسياري از والدين خودشان هنوز اطلاع كافي از انواع مواد و آسيب هاي جسمي و رواني آن بر روي افراد معتاد ندارند.

به گفته حميد صرامي، مديركل پيشگيري ستاد مبارزه با مواد مخدر كشورمان، از آنجا كه والدين خود به انواع مواد و علايم ناشي از مصرف آن بر روي فرد معتاد اطلاعات كافي ندارند، بنابراين شاهديم كه پس از سال ها از اعتياد فرزندانشان، به موضوع مصرف آنان پي مي برند!!!     

در عين حال، مصرف مواد مخدر نه تنها باعث مي شود كه فرد عوارض شديد جسمي و رواني را تحمل كند، بلكه موجب مي شود تا وي توانايي ها و مهارت هاي طبيعي مانند كارايي، استقلال، پرورش اعتماد به نفس و تصميم گيري را كه بايد در طي دوره تكامل تا بزرگسالي كسب كند، به دست نياورد. بنابراين او پس از مدتي به جاي دست و پنجه نرم كردن با مشكلات زندگي و يادگرفتن چگونگي حل مسائل و مشكلاتش مي آموزد كه چگونه از مشكلات فرار كند و در نتيجه رشد تكامل استقلال و كسب مهارت هاي زندگي در او متوقف مي شود.

علاوه براين والدين بايد آگاه باشند كه احتمال ابتلاي فرزندشان به اعتياد وجود دارد و هيچ جواني از خطر اعتياد مصون نيست.

مهمترين و اولين وظيفه والدين محافظت از فرزندانشان در مقابل اعتياد و دخالت در قاچاق مواد مخدر است.   

اما در اينجا بايد از والدين سئوال كرد كه آيا مي دانيد فرزند شما مواد مخدر مصرف مي كند يا خير؟ و آيا اطلاع داريد از طريق دوستان در معرض خطر مصرف يا توزيع مواد مخدر قرار دارد؟

نكته مورد توجه والدين

زمان آن رسيده به اين نكته بيانديشيم كه مواد مخدر نيز ممكن است توسط فرزند ما مصرف شود و تنها منحصر به فرزند ديگران نيست، بنابراين به عنوان والدين قبل از هرچيز بايد خود را در حد ضرورت به اطلاعات روز راجع به موادمخدر مسلح كنيد.

بسياري از والدين اطلاعات صحيح و كافي از مواد مخدر ندارند و بسياري نيز از گفتگو راجع به آن با فرزند خود هراس دارند كه اين اشكال اساسي و پايه اي است.

نكته مورد توجه والدين

زمان آن رسيده به اين نكته بيانديشيم كه مواد مخدر نيز ممكن است توسط فرزند ما مصرف شود و تنها منحصر به فرزند ديگران نيست، بنابراين به عنوان والدين قبل از هرچيز بايد خود را در حد ضرورت به اطلاعات روز راجع به موادمخدر مسلح كنيد.

بسياري از والدين اطلاعات صحيح و كافي از مواد مخدر ندارند و بسياري نيز از گفتگو راجع به آن با فرزند خود هراس دارند كه اين اشكال اساسي و پايه اي است.

اما راهكارهاي پيشگيري از اعتياد چيست؟

آمارها نشان مي دهد كه جوانان و نوجواناني كه از سوي والدين آموزش داده مي شوند، كمتر مواد مخدر مصرف مي كنند.

سرهنگ سماواتي  يكي از كارشناسان پليس مبارزه با مواد مخدر در گفتگو با خبرنگار ما اظهار داشت: بايد توجه داشت كه برقراي ارتباط مثبت، قوي و فراهم آوردن محيط سالم و آموزش هاي مناسب مي تواند روي فرزندان تاثيرگذار باشد و از آسيب هاي بيشتر پيشگيري كند.

وي خطاب به والدين گفت: از صميم قلب با فرزندان خود صحبت كنيد اجازه دهيد بفهمند شما نگران سلامتي آنان هستيد، با دقت به صحبت هاي آنان گوش دهيد، از فرزندانتان بخواهيد عقايد و نظرات خود را آزادانه مطرح سازند و درباره آنها به گفتگو بپردازيد، با آنها صادقانه صحبت كنيد و آنها را متوجه كنيد كه افكار مربوط به نگهداري، فروش و مصرف مواد مخدر و هرگونه ارتباط و درگيرشدن با مواد مخدر، محكوم به شكست و نابودي است.

به گفته سماواتي، نحوه برقراري ارتباط  موثر با جوانان، صحبت كردن واضح و ساده والدين با فرزندانشان و دوري از كنايه و طعنه است،

وي همچنين يادآور شد: بر روي مشكلات زندگي و امكانات واقعي تاكيد كنيد و راهكارهاي كمك به يكديگر در خانواده را جستجو كنيد، هنگام بحث با فرزندتان، خشم و عصبانيت خود را كاملا كنترل كرده و از بوجود آمدن تضاد و تعارض جلوگيري كنيد و نگذاريد كه مذاكره به مشاجره تبديل شود.

اين كارشناس انتظامي، همچنين از والدين خواست تا منطقي و انعطاف پذير بوده و براي درك و منطق نوجوانان خود در كنار او به موضوع بنگرند نه در مقابل او قرار بگيرند، زمان و وقت مناسب و كافي را براي گفتگو با فرزندانشان انتخاب كنند و در صحبت با فرزندانشان رعايت احترام و و حفظ ارزش ها را حتما داشته باشند.

وي همچنين تاكيد كرد: همواره مراودات فرزندتان را تحت نظر قرار دهيد و از معاشرت آنان با افراد ناباب جلوگيري كنيد چرا كه دسترسي به مواد مخدر آسان است و پيشنهاد و عرضه مواد مخدر ممكن است از طريق دوستان، همسالان، فروشندگان، بزرگسالان مصرف كننده و حتي افراد قابل اعتماد باشد، پس والدين نسبت به اطرافيان نوجوان حساس باشند اما هرگز تفتيش نكنيد.

اما از علل گرايش و شروع به مصرف مواد مخدر در جوانان بايد به موارد زير اشاره كرد:

· احساس بزرگ شدن

·  راه حلي براي حل مشكلات

·  احساس زودگذر رفع خستگي و كسب انرژي

· كس لذت زودگذر

·  فرار از تنهايي و بالابردن حس اعتماد بنفس

·  تسكين دردهاي جسماني

·  بي حوصلگي و عدم برنامه مشخص

· كاهش فشار عصبي و تسكين دردهاي رواني نظير افسردگي و اضطراب

· فشار همسالان و يكرنگي با گروه همسالان

· سرخوردگي و رفع فشار رواني

· مواجه شدن با ياس و نااميدي و شكست

· وجود سابقه اعتياد در والدين و نزديكان

· جدايي هاي موقت، مكرر و دائمي والدين

· بي تفاوتي والدين در برابر كنجكاوي فرزندان

· تبليغات غلط مبني بر موثر بودن مواد مخدر

· معاشرت با دوستان ناباب و منحرف

· عدم آگاهي به مسائل اجتماعي از جمله مضرات مواد مخدر

 

 

ايجاد ارتباط خوب و سازنده والدين با فرزندان

بسياري از كارشناسان حوزه درمان اعتياد يكي از علل اصلي گرايش جوانان و نوجوانان به مواد مخدر را عدم ارتباط خوب و سازنده والدين با فرزندان مي دانند.

بنابراين توجه به چند نكته مهم و كليدي از سوي والدين امري ضروري است تا با ايجاد ارتباط خوب و سازنده مانع از ارتباط والدين خود با مواد مخدر شوند.

- راجع به ديدگاهها، اهداف، علايق و ارزشهاي فرزندانتان با او گفتگو كنيد و هر روز چند دقيقه را به او اختصاص دهيد و نظرش را راجع به موضوعات ساده جويا شويد.

-  به او در يادگيري مهارت هاي حل مسئله كمك كنيد، اين مهارت ها به او كمك مي كند در رويارويي با مشكلات، تحت تاثير فشارهمسالان قرار نگيرد و براي حل مشكلات به مواد مخدر روي نياورد

- به احساسات فرزندان احترام بگذاريد و نسبت به صحبت هاي آنها علاقه نشان دهيد به خاطر داشته باشيد آنچه براي بزرگسالان جزيي و بي اهميت است، ممكن است براي نوجوانان بسيار با اهميت باشد. پس اجازه دهيد فرزندتان، حرف هاي دلش را به طور كامل بازگو كند.

-راجع به تصميمات خانوادگي از او نظر بخواهيد و به نظراتش علاقه نشان دهيد تا فرزندتان احساس راحتي بيشتري كند.     

- منطقي و انعطاف پذير باشيد و براي درك و منطق نوجوانان و جوانان خود در كنار او به موضوع بنگريد نه در مقابل او.

- زمان و وقت مناسب و كافي را براي گفتگو با فرزندتان انتخاب كنيد.

- همواره در نظر داشته باشيد كه خانواده ها در زمينه پيشگيري از اعتياد نقش بسيار موثري در مقايسه با سازمان هاي مسئول برعهده دارند. 

 

سخن آخر با والدين: 

تحقيق هاي زيادي نشان داده است كه گرفتاري در بسياري از آسيب هاي اجتماعي مانند اعتياد، حاصل كاهش رابطه فرد با اطرافيان، بويژه خانواده است، بنابراين سخن گفتن با نوجوانان و جوانان از سر مهر و دوستي و نه از روي تحميل و تهديد، يكي از راه هاي ساده براي پرورش انسان هايي است كه بتوانند زندگي سالم و موفقي داشته باشند. به اميد آن روز كه شاهد جامعه اي عاري از اعتياد، اين بلاي خانمانسوز براي هميشه در كشور مان باشيم.